Γαλλία

ΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ

Η Γαλλία αποτέλεσε την καρδιά του φιλελληνικού κινήματος στην Ευρώπη. Ο ελληνικός ξεσηκωμός προκάλεσε κύματα ενθουσιασμού σε πλατιά στρώματα της γαλλικής κοινωνίας. Οι φιλελληνικές επιτροπές του Παρισίου και άλλων γαλλικών πόλεων συγκέντρωσαν μεγάλα χρηματικά ποσά για τις ανάγκες των επαναστατημένων Ελλήνων και τη φροντίδα των αμέτρητων προσφύγων. Διακόσιοι Γάλλοι εθελοντές πολέμησαν στην Ελλάδα και αρκετοί θυσιάστηκαν υπέρ της ελληνικής ελευθερίας.

Πολυπληθείς εκδόσεις φιλελληνικού περιεχομένου από τους πρώτους μήνες της επανάστασης, καθώς και η μεμονωμένη άφιξη στην Ελλάδα Γάλλων εθελοντών, όπως του αξιωματικού Ιωσήφ Βαλέστ (Joseph Balestra) και του Μαξίμ Ρεϊμπό (Maxime Raybaud), αποτέλεσαν τις πρώτες εκδηλώσεις του γαλλικού φιλελληνισμού. Οι επιτροπές του Παρισιού και άλλων γαλλικών πόλεων συγκέντρωσαν μεγάλα χρηματικά ποσά για τους επαναστάτες και την περίθαλψη των Ελλήνων προσφύγων στη Γαλλία, την Πελοπόννησο και τα ελληνικά νησιά. Σχεδόν διακόσιοι Γάλλοι φιλέλληνες πολέμησαν στην Ελλάδα και περίπου εξήντα χάθηκαν στις μάχες ή από αρρώστιες, από τους οποίους δεκαεννέα θυσιάστηκαν στο Μεσολόγγι.

Η πολιορκία του Μεσολογγίου, ιδιαίτερα, αποτελεί κομβικό σημείο στην πορεία του γαλλικού φιλελληνικού κινήματος. Το Μεσολόγγι του 1826 δεν αποτελούσε μία μισοξεχασμένη πολιτεία στην άκρη της Ελλάδας αλλά αντιπροσώπευε την καρδιά του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού. Οι πολιορκημένοι αγωνιστές δεν πολεμούσαν μοναχά για τη σωτηρία των ιδίων και των οικογενειών τους αλλά στέκονταν στο προπύργιο ενός διεθνούς κινήματος για την προστασία της ανθρώπινης ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Δεκαεννέα Γάλλοι φιλέλληνες έχασαν τη ζωή τους για την προάσπιση της ελευθερίας και του ανθρωπισμού.

Η επίδραση του Μεσολογγίου στη γαλλική συνείδηση, ωστόσο, φάνηκε μετά την Έξοδο. Η είδηση της πτώσης της πόλης προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση ανάμεσα στους Γάλλους φοιτητές, οι οποίοι αντέδρασαν έντονα στην ωμή και βάρβαρη καταστολή και οργάνωσαν διαδήλωση μπροστά στο βασιλικό ανάκτορο, όπου απαίτησαν από τον Κάρολο Ι΄ να στηρίξει τον ελληνικό αγώνα. Μέσα σε λίγες μέρες από την πτώση του Μεσολογγίου, οι κάτοικοι του Παρισιού συγκέντρωσαν πάνω από 1.600.000 φράγκα σε έρανο υπέρ των Ελλήνων, ενώ πολλές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις (π.χ. η συναυλία που δόθηκε στη σάλα Τίβολι με μαέστρο τον Ροσίνι) δείχνουν πόσο «η Έξοδος του Μεσολογγίου ταρακούνησε, συγκίνησε και αφύπνισε την οικουμένη». Παράλληλα, η επιτροπή του Παρισιού ανέλαβε τη διεύθυνση και τον συντονισμό του συνόλου της ευρωπαϊκής φιλελληνικής κίνησης.

Τα τραγικά γεγονότα του Μεσολογγίου επηρέασαν βαθύτατα τους Γάλλους λογίους. Ενδεικτικό του αντιτύπου που είχε η πτώση της πόλης ήταν το δράμα «Η άλωση του Μεσολογγίου» του Αιμίλιου Σουβέστρ (Émile Souvestre) (έστω κι αν η λογοκρισία εμπόδισε την παράσταση) ενώ τον Απρίλιο του 1828, όταν πλέον η Γαλλία είχε εκφραστεί επίσημα και αποφασιστικά υπέρ της ελληνικής ελευθερίας, ανέβηκε το μελόδραμα του Ζορζ Οζανώ (Georges Ozaneaux) «Η τελευταία ημέρα του Μεσολογγίου». Η ποιητική συλλογή «Ανατολίτικα» του Βίκτωρος Ουγκώ περιλαμβάνει το ποίημα «Τα Κεφάλια του Σαραγιού», που γράφτηκε τον Ιούνιο του 1826, αμέσως μετά την πτώση της Ιερής Πόλης, και παρουσιάζει τρία κομμένα κεφάλια αγωνιστών της Επανάστασης (του Κανάρη, για τον οποίο είχε κυκλοφορήσει η φήμη ότι σκοτώθηκε προσπαθώντας να βοηθήσει τους ελεύθερους πολιορκημένους, του Μάρκου Μπότσαρη και του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ) να αφηγούνται τις τελευταίες στιγμές του Μεσολογγίου.

• Εικόνα 1: Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου (1826) – Ευγένιος Ντελακρουά
• Εικόνα 2: Επεισόδιο από την πολιορκία του Μεσολογγίου (1827) – Εμίλ Ντε Λασάνκ

Μοιραστείτε το: